Winterkost

Toen ik nog een zwijntje was aten we bepaalde gerechten op een bepaalde dag. Dat veranderde ook per seizoen. Zo aten we 's winters op vrijdag hachee. Omdat er draadjesvlees en ui inzat en ik sowieso een slechte eter was, ging dat er bij mij niet in. Tegenwoordig is dat wel anders. Vandaar dat vandaag, hoewel het donderdag is, hachee op het menu staat. Het recept haal ik, zoals wel vaker bij oud-Hollandse gerechten, uit de kleine IK KAN KOKEN uit 1955, maar dan wel aan de tijd aangepast.

Snijd het vlees is blokjes, eventueel vet verwijderen. Meng het met (zee)zout en peper uit de molen. Snipper de uien. Fruit eerst de ui in olijfolie waaraan je een beetje zout hebt toegevoegd tot er bruine randjes ontstaan. Doe de ui even op een bord en smelt in dezelfde pan een klont boter waarin je het vlees aanbraadt. Voeg de uien weer toe en twee eetlepels bloem. Zet dit even aan terwijl je het af en toe omroert. Voeg alle andere ingrediënten en een halve liter heet water toe en breng het geheel al roerend aan de kook. Laat de hachee 2 à 3 uur zachtjes pruttelen. Geef er gekookte aardappelen en rode kool met appeltjes bij.

Ingrediënten:

• pondje (500gr.) dikke rib
• 4 uien
• (zee-)zout
• klont boter en/of scheut olijfolie
• 2 eetlepels bloem
• kopje azijn
• 1 jeneverbes
• 2 laurierbladeren
• 3 kruidnagelen
• 4 zwarte peperkorrels
• scheutje zoute soja
• 2 theelepels (riet-)suiker
• (groente-)bouillonblokje
• ½ liter heet water
• braadpan

*©PAN FOTO, J. van Eijsden

 

Stoom afblazen

Mijn honger naar kennis over Toledo's pad werd begin deze maand aangewakkerd door mijn achterachterneef Egbert. Na wat online grasduinen in het Gemeentearchief Schouwen-Duiveland kwam ik er achter dat Toledo's pad ook wel Toledo's Gat* wordt genoemd. Dat opende heel wat zoekperspectieven. Zo las ik dat dit gedeelte vaak geteisterd werd door stormen, strand- en duinafslag tot gevolg hebbende.Een meer spectaculaire gebeurtenis vond plaats in de nacht van de Watersnoodramp van 1953 a.k.a. de Beatrixvloed (het was tenslotte haar verjaardag) nu precies 57 jaar geleden, waarin de Finse kustvaarder ss Bore-VI nabij Toledo's Gat strandde. Dit hield de gemoederen bijna een jaar bezig. Prinses Beatrix is zelfs een kijkje aan boord komen nemen! In december van datzelfde jaar werd het stoomschip eindelijk losgetrokken en voor sloop afgevoerd naar Dordrecht.

 

  

Tien jaar later stormde het weer zodanig dat de nabij gelegen bunkers, onderdeel van de Duitse Atlantikwall, geheel bloot kwamen te liggen en verzakten. Tijdens de sloop daarvan ontdekte men een wandtekening van de gestrande ss Bore-VI, waarna ook dat aan sloop ten onder ging.

 

*M.B.G. Hogerwaard, hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaat, telde in het laatste decennium van de 19^de eeuw in de zeereep van de Westduinen maar liefst 22 grote openingen die hij ‘stuifgaten’ noemde[i]. Voor deze gaten in de zeereep komen we namen tegen als Suikergat, Gat van ’t Schip en Toledo’s Gat. In de schriftelijke bronnen heten ze met een rake typering ‘treckgaten’. Ruiters konden door deze duingaten gemakkelijk met hun paarden op het strand komen. Achter de zeereep ontstonden even zo vele stuifvlakten, waar de dorpsonderwijzer J.A. Hubregtse vanaf 1910 vele archeologische vondsten deed. 

     

Bore VI (1) 1918 built by Kockums Mekaniska Verkstads ab, Malmö ex- Ellwiron built for
Ljusne Woxna ab., Ljusne, ex- Bjarke 1922, 1928 purchased from A/S Det Dansk Norske
Dampskibsselskab, Copenhagen renamed Bore VI, 29th April 1940 wrecked off Simrishamn,
repaired, 1944 seized by Germans, 1946 recovered repaired and back in service, 31st
January 1953 beached in storm off Dutch Coast, salvaged and laid up, 1956 scrapped.

Foto's en tekst samengebracht door ©L1

Mijn ramp

Ik fantaseer wel eens welke televisiefragmenten ik in Zomergasten zou laten zien. Eén gebeurtenis die grote indruk op mij maakte toen ik nog een zwijntje was betrof een mijnramp. Ik denk er nog regelmatig aan maar wist niet meer wanneer en waar het gebeurde. Voor mijn geestesoog zie ik een steenachtige vlakte, een hijskraan die een capsule uit de grond trekt en mannen met zwarte gezichten en een blinddoek voor.

Aangespoord door de mijnramp in Chili ben ik met de hulp van Google gaan zoeken. Trefwoorden: mijnramp en een jaartal, te beginnen met 1960. Bij 1963 had ik beet. Aan de hand van gevonden foto's wist ik dat dit de goede ramp was. Het was in het Duitse Lengede, in oktober/november 1963. Er is veel materiaal overgebleven, zoals foto's, een televisieverslag en zelfs een Wikipedia-artikel. Het geheugen bedriegt: het was een boomrijke omgeving en de mijnwerkers hadden zonnebrillen op, na veertien dagen in het donker gezeten te hebben. Ze  mochten ook niet lopen. Het liep goed af voor de elf mijnwerkers. Nu maar hopen dat het de Chileense kompels hetzelfde vergaat!

In 1967 hadden de BeeGees een hit met New York Mining Disaster 1941, één van mijn favoriete nummers van dit Australische drietal:

In the event of something happening to me,

there is something I would like you all to see.

It's just a photograph of someone that I new.

Have you seen my wife, Mr. Jones?

Do you know what it's like on the outside?

Don't go talking too loud, you'll cause a landslide, Mr. Jones.

I keep straining my ears to hear a sound.

Maybe someone is digging underground,

or have they given up and all gone home to bed,

thinking those who once existed must be dead.

Have you seen my wife, Mr. Jones?

Do you know what it's like on the outside?

Don't go talking too loud, you'll cause a landslide, Mr. Jones.

In the event of something happening to me,

there is something I would like you all to see.

It's just a photograph of someone that I knew.

Have you seen my wife, Mr. Jones?

Do you know what it's like on the outside?

Don't go talking too loud, you'll cause a landslide, Mr. Jones.