En dat is vier

In de praktijk luister ik het meest naar muziek via Roon, de software die mijn lokale muziek en die van streamingdienst Tidal samenbrengt. Ik deed sinds 2019 mee met het Tidal family account van Ruud. Inmiddels is dat door hem opgezegd en moest ik op zoek naar een alternatief: doorgaan met een eigen Tidal account of toch overstappen op Qobuz, ook een streamingdienst die door Roon wordt ondersteund maar die net iets betere geluidskwaliteit belooft? Ik koos uiteindelijk hiervoor, niet in de laatste plaats omdat mijn vriend Aad een tevreden Qobuz gebruiker is, maar ook omdat in de pers Qobuz hoog aangeschreven staat.

Een dingetje is wel dat je al je muziek (enkele honderden albums) die je in Tidal hebt verzameld weer met het handje in Qobuz moet toevoegen. Daar heb ik wel even over gedaan.

Mijn streamingdiensten in de loop der jaren:

• 2015 - Deezer, gratis bij Google Chromecast Audio
• 2017 - Spotify Premium, gratis bij XS4ALL/KPN
• 2019 - Tidal HiFi, gedeeld family account
• 2024 - Qobuz Studio, eigen account

 

De tussenstand:

Hifi bronnen

• Laptop/Roon Core: Acer Aspire 5 A514-55-5654 [08/2023]
• Interconnect naar DAC: AudioQuest Cinnamon USB [2/2020]
• USB 2.0 Noise Filter (Data & Power) [2]: AudioQuest Jitterbug FMJ [05/2021]
• UTP: AudioQuest Cinnamon [03/2020]
• HDMI: standaard kabeltje
• Software
• USB Class 2 Driver: Cambridge Audio USB Driver v.5.27.0 [12/2021]
• Roon Core: Roon 2.0 [10/2022]
• Streamen intern: Apple iTunes [06/2012]
• Streamen extern 1: Qobuz [04/2024]
• Streamen extern 2: Spotify Premium [12/2015]

 

5en + 6en = 11

Het is alweer ruim 6 jaar geleden dat ik mijn PC zelf bouwde. Aanleiding toen was een storing en vooruit, ik had er ook gewoon zin in. Windows 10 was net uit dus dat was ook wel een reden. Nu, zes jaar later, is Windows 11 de aanleiding. Mijn PC is niet compatibel, want verouderd volgens Microsoft. De processor, vanouds van Intel in mijn universum, moet minimaal van de 8e generatie zijn en de huidige is van de 4e. Op zoek dus naar die onderdelen die nodig zijn om mijn PC te upgraden. Omdat ik er alweer een tijdje uit was, kostte het enige moeite een systeem samen te stellen, maar ik ben er uit. Het mocht ook niet te veel kosten.

• Processor: Intel® i5-10400 [Intel® Core i7-4790]
• Moederbord: MSI B460M Pro [ASRock B85M-HDS]
• Geheugen: Kingston FURY Beast DDR4 [Crucial Ballistix DDR3 2x8GB]
• SSD: Samsung 970Evo Plus NVME™ M.2 500GB [Samsung V-NAND SSD 850 Pro 128GB]
• Grafische kaart: MSI GeForce GT 1030 Aero ITX [MSI GeForce GTX750 1GB]
• Voeding: Be Quiet! Straight Power 11 [Be Quiet! Pure Power L8 430 CM]

 

Anyways, dan volgt de upgrade naar 11. Dat had aardig wat voeten in de aarde. De nieuwe bootdrive, die ik had gekloond van de oude SSD, moest nog geconverteerd worden van MBR naar GPT (lang verhaal). Dat kun je doen op de Microsoftwijze (volle maan, kampvuur, toverspreuken) of met een tool die ik al gebruikte om allerlei schijfinstellingen te wijzigen, namelijk EaseUS Partition Manager Pro 16.5. Alleen had ik de gratis versie en die kan die conversie niet uitvoeren, dus deze maar ten langen leste geüpgraded naar de Pro versie voor 33€. Daarna werkte de upgrade naar Windows 11, met de nodige kleine hikjes, goed.

Nu maar hopen dat Carla er een beetje aan kan wennen...

 

Windows shopping

Bij de introductie van Windows 10 beweerde Microsoft destijds dat dit de laatste versie zou zijn, zij het dat er regelmatig upgrades zouden komen die functionaliteit zouden toevoegen. Dit jaar is dat een loze belofte gebleken, want gisteren is Windows 11 de wereld in gestuurd. Normaal gesproken zijn mensen zoals ik dan toch blij, want nieuw is beter. Deze upgrade heeft echter zijn prijs, want je hardware moet wel aan twee belangrijke eisen voldoen: een Intel processor van tenminste de 8e generatie en je systeem moet TPM 2.0 ondersteunen (iets met veiligheid), dat inherent is aan de processor-eis. Er zijn nog meer eisen maar die zijn ondergeschikt omdat bijna elke zichzelf respecterende PC daar aan voldoet.

Mijn "gewone" PC uit 2015 voldoet niet, dus die ga ik nog upgraden met een moederbordtransplantatie (inclusief processor, geheugen en een M.2 SSD kaart). Mijn laptop is zeker geschikt, dus op de dag van verschijnen heb ik de stoute schoenen aangetrokken en de upgrade in gang gezet. Als je geduld hebt kun je ook wachten tot je aan de beurt bent, maar je kunt ook de Windows 11 Installation Assistant downloaden die het hele circus voor je uitvoert. Het hele proces lijkt als twee druppels water op de upgrade van Windows 7 of 8 naar 10. Aan het eind van de rit kun je gewoon aan het werk alsof er niets bijzonders gebeurd is, behalve dan dat de taakbalk is gecentreerd en er een nieuw menusyteem verschijnt. Er zijn natuurlijk tal van verbeteringen etc., maar daar komen we vanzelf achter.

Nu ben ik een beetje ouderwets en vond het nieuwe Metro menusysteem, dat geïntroduceerd is met Windows 8, niet om aan te snuiten. Vandaar dat ik destijds een handig tooltje ging gebruiken genaamd Classic Shell, dat het oude, vanaf Windows 95 geëvolueerde menu, emuleerde. Helaas is dat in 2017 gestopt, maar er is een opvolger genaamd Open-Shell-Menu, dat hetzelfde functioneert en oogt. 

Ik ben weer klaar voor de toekomst!

Doe-het-zelf

De pc die ik drie jaar geleden kocht heeft het begeven. Het begon ermee dat tijdens het opstarten in de rechteronderhoek (van de monitor) "A2" verscheen, waarna het opstarten stopte. A2 betekent dat alles OK is, dus dat was raar. Op internet kon ik ook geen zinnige oplossing vinden voor dit probleem. In  het begin hielp opnieuw starten wel, maar dat moest ik steeds vaker doen. Ten einde raad ben ik op zoek gegaan naar een nieuwe PC. Dit keer had ik er wel goesting in er zelf één samen te stellen te bouwen, aangezien een door Informatique of Alternate samengestelde pc vaak net niet dat biedt wat je wilt.

Na een stief weekje research was ik er uit en kocht, ongeveer voor dezelfde prijs, deze op maat gesneden configuratie:

1. Behuizing: Cooler Master N200
2. Voeding: Be Quit Pure Power L8 430 CM
3. Moederbord: ASRock B85M-HDS
4. Processor: Intel® Core i7-4790
5. Geheugen: Crucial Ballistix DDR3 2x8GB
6. Grafische kaart: MSI GeForce GTX750 1GB
7. SSD: Samsung V-NAND SSD 850 Pro 128GB
8. Operating System: Microsoft Windows 10 Pro OEI

Assemblage ging, na gedegen voorbereiding, verrassend snel (een avondje). Aanvankelijk was ik de grafische kaart vergeten, maar oud-klasgenoot Jos wees me of Facebook fijntjes op deze omissie...

Uit de oude pc bouwde ik over:

1. Geluidskaart: Creative Sound Blaster Z (2015)
2. DVD Brander: Plextor PX-891SA (2012)
3. Dataschijf 1: Western Digital WD10EARS (Caviar Green) 1TB (2011)
4. Dataschijf 2: Western Digital WD10EALX (Caviar Blue) 1TB (2012)
5. Card reader: MS-Tech LU-198S (2015)

Deze laatste stelde me nog voor een probleem. Deze bevat ook een USB3 poort en wordt dus gevoed vanaf de USB3 header op het moederbord. Zodoende moest ik de USB3 poort op het frontpaneel opofferen. Hierover plakte ik de sticker van de Samsung SSD "Samsung SSD Activated". 

De configuratie bestaat verder uit:

1. Monitor: Samsung SyncMaster BX2440 (2011)
2. Luidsprekers: Logitech Z2300 THX (2009)
3. Desktop: Logitech K520 (2011)
4. Muis: Microsoft Wireless Mouse 5000 (voor Linkshandige Leo) (2012)
5. USB Hub: Sitecom USB 3.0 hub 4 port Fast Charging (2014)

Al met al weer een nuttige ervaring.

Kleinood

Gisteren was ik mijn 64GB USB-stick ineens kwijt. Hij hangt normaal gesproken met een musketon-haakje aan mijn sleutelbos, maar het haakje (zo één voor een boodschappenwagenmuntje) was afgebroken. Nu was het eigenlijk een miskoop: te grote capaciteit voor in de auto en mechanisch zwak in elkaar gezet. Het schuifje was inmiddels lam en het dopje losgeraakt zodat ik het met superlijm moest repareren. Je raadt het al: ik ging op zoek naar een nieuw exemplaar. Dat valt nog niet mee want je wordt tegenwoordig spreekwoordelijk doodgegooid met die dingen. Ik had wel een aantal eisen:

1. geen dop, die kan alleen maar kwijt raken;
2. geen schuifmechanisme, dat kan lam raken;
3. geen plastic, dat gaat kapot;
4. minimaal 16GB, dat is groot genoeg heb ik gemerkt;
5. klein, dan heb je niet zo'n bult aan je sleutelbos en past ook in de kleinste uitsparing op een laptop;
6. te koop en liefst in de buurt, ik heb haast.

De zoektocht leverde als resultaat de Kingston Data Traveller SE9 op, een wonder van eenvoud en schoonheid. De (industrieel) ontwerper, Arman Emani, heeft met dit ontwerp diverse prijzen gewonnen. Ook andere elegante ontwerpen van zijn hand vielen in de prijzen. Voor €12,29 kocht ik dit kleinood bij Alternate, bij mijn werk om de hoek. Op de site van Kingston kun je urDrive downloaden, een tooltje om vanaf je USB-stick programma's te draaien, zoals PC Checkup, een Browser, Backup et cetera. Handig voor als een je PC-storing te lijf gaat.

Bekijk hier het filmpje. 

Kantoorperikelen

Na acht maanden is er een eind gekomen aan mijn carrière op de meldkamer van de Dierenbescherming, afdeling Rijnmond. Dat is geenszins slecht nieuws, omdat ik fulltime ben begonnen op het nieuwe regiokantoor in Barendrecht, waar ik al parttime werkzaam was. Ik werk daar op de afdeling Communicatie en Fondsenwerving met mijn eigen laptop, onder het motto bring your own device. Ik kan vanaf elke plek ter wereld inloggen op ons systeem en krijg dan onze eigen omgeving, werkend onder Windows Server 2008 R2, voorgeschoteld.

De laptop zelf draait inmiddels onder Windows 8. Om het machientje wat meer peper te geven heb ik het geheugen, 4GB van het merk Elpida (een samenwerkingsverband tussen Hitachi en NEC) vervangen door significant sneller 8GB van Crucial, een submerk van Micron en een oude bekende in geheugenland. Het in Engeland bestelde geheugen was tien werkdagen onderweg en heb ik vandaag ingebouwd, wat wederom een bijna kosteloos fluitje was.

Sjouwde ik eerst met een extra tas met lunchpakket en paperassen naar het werk, onlangs kocht ik een wat grote laptoptas waar ik deze ballast ook in kwijt kan: de Puro Classica 16.4". Deze ziet er iets gelikter uit dan een standaard laptoptas waar je velen mee ziet lopen. 

Bevalt allemaal prima!

Een nieuwe herfst, een nieuw geluid

Ruim een jaar geleden werden we geconfronteerd met de Developers Preview van Windows 8, dat ik braaf downloadde en installeerde. Luttele maanden later kwam de Consumer Preview, een meer op de eindgebruiker gerichte probeerversie. Nu is dan eindelijk de definitieve versie gelanceerd, althans, voor de traditionele PC. Er is ook een speciale versie voor tablets, Windows RT (waar RT staat voor Run Time). Tezamen met het eveneens spiksplinternieuwe Windows Phone 8 vormen zij het nieuwe Windows Ecosysteem en positioneren zij zich tegenover Android (Google) en iOS (Apple).

In juli kocht ik een nieuwe PC met daarop uiteraard Windows 7. Om een pruillipje bij de kersverse eigenaar te voorkomen heeft Microsoft een upgrade-actie voor slechts 14,99€ voor degenen die tussen 2 juni 2012 en 31 januari 2013 een computer met Windows 7 kopen. Je kon je inschrijven en op 26 oktober zou je een e-mail ontvangen om de upgrade daadwerkelijk aan te schaffen. Microsoft hield woord. Eerst moet je de Upgrade Assistant downloaden en starten om te kijken of je PC wel Windows 8 compatibel is.

Dat mag trouwens ook een andere zijn dan die je net gekocht hebt! Zodoende installeerde ik de upgrade op mijn twee jaar oude laptop. Na het downloaden wordt je gevraagd of je meteen wilt installeren, een DVD wilt branden of een opstart USB-stick wilt creëren. Ik koos, ouderwets als ik ben, voor het tweede. Je moet wel zelf het DVD-brandproces starten. Aan het eind van de rit heb je een heuse Windows 8 opstart DVD. Installeren is, zoals we inmiddels gewend zijn, een peulenschil.

Windows 8, met het beruchte TIFKAM (The Interface Formerly Known As Metro), is primair bedoeld voor touchscreens. Echter, met de muis valt er ook behoorlijk mee te werken. Dat de Desktop nu een App is en dat daarin het Startmenu ontbreekt, het zal wel even wennen zijn. Maar in de paar uurtjes dat ik nu mee gewerkt heb ben ik steeds enthousiaster geworden. Tegen de tijd dat Windows 9 komt weten we niet beter...

Appletje voor de dorst

De hel, dat is een auto zonder muziek. Het was dus even schrikken toen bleek dat onze nieuwe Peus zonder CD-speler zou worden afgeleverd. Niet getreurd, het wagentje zou worden uitgerust met twee USB-aansluitingen, waarop je naar believen een iPod of USB-stick kunt aansluiten die dan te bedienen is vanaf het touchscreen of knopjes op het stuur. Aangezien mijn CD-collectie tamelijk uitgebreid is, kocht ik in een aanval van ongefundeerd optimisme een 64GB USB-stick. Deze blijkt nu, na de inmiddels gedownloade handleiding te hebben geraadpleegd, 62GB te groot.

Toen bedacht ik dat een iPod ook zou kunnen werken. Het enige model dat hiervoor in aanmerking komt is de iPod Classic, ter grootte van 160GB. Het prijskaartje bezorgde Carla, hier ten huize ook wel bekend onder het pseudoniem Mevrouw Zalm, de koude rillingen. Toen schoot het me te binnen dat ik nog twee iPod Shuffles had liggen, de 1st generation uit 2005 en een 2nd generation uit 2006. Deze gebruikte ik al forensend op de fiets en in de trein. Ze lagen al een paar jaar werkeloos in een la en dit is de gelegenheid ze te re-integreren!

Het zou zo maar kunnen dat dit gaat werken. Om te kijken of ze het überhaupt nog deden heb ik ze op de PC aangesloten, het gevreesde iTunes gedownload en er muziek opgezet. Ze doen het nog! Met iTunes kun je via de optie automatisch vullen een min of meer willekeurige selectie van je mediabibliotheek kopiëren, goed voor bijna negen resp. achttien uur muziek. Steeds verrassend, altijd voordelig!

Arbeidsvitaminen

Carla en ik spenderen veel tijd achter (voor?) de computer. Onderwijl spelen we met hetzelfde apparaat graag een muziekje af, in de loop der jaren verzameld uit allerlei bronnen. Wat tot nu toe ontbrak was mijn eigen cd-collectie, inmiddels aangegroeid tot ruim 500 stuks. Het is ook een hele klus om dit over te zetten op de PC: ze moeten stuk voor stuk 'geript' worden, zoals het omzetten van het cd-audioformaat naar MP3 wordt genoemd. Ik gebruik daarvoor het aloude programma Audio-grabber. De meest recente versie (1.83) stamt uit 2004. Voor het daadwerkelijk encoderen van de data wordt gebruikt gemaakt van de LAME engine. LAME is een recursief acroniem dat staat voor Lame Ain't an MP3 Encoder. De LAME 3.93.3 bestanden kopieer je naar de folder waarin Audiograbber is geïnstalleerd.

Voordat je gaat rippen moet je nog wat instellingen vastleggen, zoals de locatie waar de MP3's worden opgeslagen en de structuur. Zoals ik het heb ingericht heeft elke artiest zijn eigen folder en daarbinnen elke cd ook. Verder bevat de bestandsnaam zoveel mogelijk informatie. In principe kun je de technische instellingen laten zoals ze zijn.

Ik rip direct naar MP3, maar je kunt ook via een .WAV bestand rippen. Deze kun je gebruiken om een audio-cd te branden zonder kwaliteitsverlies.

Als alles goed is ingesteld kun je beginnen. Stop de cd in de cd-speler/brander van je PC. Audiograbber leest de cd in en er verschijnt een tracklijst. Klik op de Freedb button (met de pinguïn) er alle informatie over deze cd zal worden gedownload.

Klik op Grab! en de cd wordt geript. Om verveling te voorkomen wordt een voortgangsscherm weergegeven. Herhaal dit ritueel tot alle cd's zijn geript.

Afspelen doe ik met Winamp, maar dat is weer een ander verhaal...

Overcapaciteit

14 september 2011 | Tegelijk met '1' van The Beatles werd de Windows 8 Developers Preview gelanceerd. Vanwege ons verblijf in Portugal op dat moment had dit niet echt mijn aandacht, maar eenmaal thuis was ik toch wel heel nieuwsgierig. Zodoende downloadde ik deze versie, een bestand van 2,5Gb. Het betreft een ISO-bestand dat je nog naar een DVD moet branden. Microsoft beveelt aan om het op een schoon (leeg) systeem te installeren of op een lege partitie. Ik koos voor de tweede optie, hoewel ik geen lege partitie had. Ruimte op de bestaande harde schijf, de Maxtor Diamond-Max10 van 250Gb, evenmin, dus er moest een nieuwe komen.

oktober | Het werd de WD Caviar Green 1Tb Intellipower die ik in twee partities van 500Gb verdeelde, één voor data en één voor Windows 8. Ik had eerst natuurlijk een volledig back-up naar de NAS (Network Attached Storage) gemaakt. Data teruggezet naar de nieuwe D:-partitie en Windows 8 geïnstalleerd op de E:-partitie. Dat ging verbazend snel en zonder enig probleem. Verder constateerde ik dat vrijwel alle drivers voor hardwarecomponenten reeds ingebakken zijn of worden opgehaald via Windows Update, dus geen gezeur met drivers zoeken op het internet. Er wordt ook een Bootmanager geïnstalleerd, zodat je bij het opstarten van de PC kunt kiezen uit Windows 7 of 8. Windows 8 is ontworpen voor gebruik met een tablet of smartphone. Het hoofdscherm is dan ook onherkenbaar en onwerkbaar op een normale PC. Het Metro-interface is onder andere gebaseerd op de informatieborden van de metro in Seattle en verdeeld in tiles (tegels). Gelukkig kun je dit met een tweak in het register uitzetten. Wat dan overblijft is een vereenvoudigde Windows 7-achtige omgeving, wat toch een beetje tegenvalt. Vrijwel alle software werkt, behalve... Microsoft Office. Het wachten is op de bètaversie, waarvoor je waarschijnlijk moet registreren.

november | Door de komst van de Conceptronic CH3ENAS NAS had ik ineens geen netwerkaansluiting meer over op de D-Link DGS-1005D switch die 5 gigabit aansluitingen heeft. Tijd voor uitbreiding. De keus viel op de Sweex SW128 met 8 gigabit aansluitingen. Het apparaat lijkt nog het meest op een uit de kluiten gewassen zeepbakje.

Verder vertoonde de voeding van de Conceptronic CHD2SU harddiskbehuizing kuren en lijkt op alle pc's te werken behalve de mijne. Dat ken niet,  dus fluks de Samsung G2 Portable van 320Gb aangeschaft.

december | Tenslotte kocht ik voor de knutselhoek en onderweg het Logitech Z120 speakersetje. Klein, handzaam en toch een goed  (in ieder geval beter dan menig laptop) geluid.

Beheerst

Morgen begin ik dan eindelijk aan de upgrade naar Windows 7. Als je XP hebt wordt de harde schijf opnieuw geformatteerd. Dit betekent dat je de programma's, instellingen en data kwijt bent. Tenzij je je data op een tweede (eventueel externe) harde schijf of partitie bewaart. Die tweede harde schijf wordt namelijk niet geformatteerd. Zo werk ik al jaren, dus dat is geen probleem. Je moet voor de zekerheid wel een back-up maken, ik doe dat naar de X-Gear Series 3500 LAN, een netwerkschijf, met het programma SyncBack.

Microsoft levert ook nog het programmaatje Windows Easy Transfer. Hiermee kun je de data naar een externe harde schijf back-uppen en in Windows 7 weer terugzetten. Voor de zekerheid heb ik alle e-mail instellingen en Favorieten ook veiliggesteld.

Om

Tot gisteren zag ik een upgrade naar Windows 7 niet zitten. Ik was tevreden met Windows XP (Vista gevoegelijk overgeslagen) en met wat kunstgrepen zag het er best modern uit. Tot Willem belde met de mededeling dat hij ging upgraden en mij om wat tips vroeg. Die kon ik wel geven maar toen daagde het bij mij dat ik achter de feiten ga aanlopen als ik niet meedoe. Hoe kan ik anders mensen helpen met PC problemen? Dus ik keek even bij Informatique wat een upgrade kost: 109 euro. Da's boven de magische 100 euro grens. Jammer! Vandaag toch maar even langs MediaMarkt en wat denk je? 99 euro...

Ik houd je op de hoogte van mijn upgradeperikelen.

Toekomstmuziek

Eén van de, volgens ons dan, weinige echt leuke computerspelletjes is Commander Keen - Secret of the Oracle uit 1991. Wij speelden het jaren geleden zelfs een competitie in gezinsverband. Het is een krankzinnig ruimtevaartepos met over the top figuurtjes als giftige slakken, demente champignons, tovenaars, gevaarlijke vissen met hazetanden et cetera. Met de komst van Windows XP in 2001 was dat acuut verleden tijd, het werkte niet meer helaas. In een nostalgische bui googelde ik wat en vond deze leuke fansite. Je kunt de spelletjes downloaden (er zijn er meer), maar ook scenes en muziekjes. Vooral de muziekjes zijn leuk, te meer omdat we ze nog wel eens neuriën. Ik heb ze gedownload en er, via Bluetooth, twee als ringtone op mijn mobieltje gezet. Je kunt het spel met DOSBox, een DOS simulator, nog wel spelen. Installatie vergt wel enige PC-vaardigheid en het aan de praat krijgen van een gamepad en geluid schijnt een crime te zijn. 

Commander Keen op YouTube