Huizenjacht

Drie jaar geleden werd ik 65 jaar en dat vierden we met een logeerpartijtje in Boutique Hotel de "Oude Veste" in Hellevoetsluis. Dit jaar deden we dat nog eens, nu ter gelegenheid van Carla's 65e verjaardag. We boekten weer een kamer en alvast een etentje in het belendende Steakcafé de Buren. 

 

Brielle | Onderweg stopten we even in Brielle, om thee en nootjes te scoren bij de plaatselijke middenstand. Ook gingen we even langs Lijstenmakerij Bazen, om oude landkaarten te zoeken van de polder (Naters) waar mijn vader vandaan komt. Jan Bazen had nog wat liggen op zolder, dus we konden meekomen om te zoeken in stoffige mappen. En warempel, de gezochte kaart (1696) vonden we, helaas niet ingekleurd zoals op de afbeelding hieronder, maar Carla bood aan het zelf in te kleuren (grapje). En passant namen we ook de kaart van polder Rugge mee, tezamen voor slechts 10€. Inlijsten doen we zelf. Hierna een hapje eten in de Brielse Aap.

Nieuwenhoorn | Carla had bedacht om alle huizen waar zij heeft gewoond voordat ze naar Brielle verhuisde te gaan bezoeken. Het zwaartepunt daarvan is in Hellevoetsluis, maar zij heeft ook in Nieuwenhoorn gewoond, aan de Wee Weneestraat. Ook mijn familie heeft daar gewoond voordat ze naar Hellevoetsluis verhuisden, dus ik vond dat een goed idee. We wandelden langs alle plekjes waar Carla goede herinneringen heeft, de kerk, haar schooltje, de bakker, haar oude huis en de Smithilseweg, v/h de Achterweg waar mijn ouders woonden.

Hellevoetsluis 1 | Op naar Hellevoetsluis, parkeren bij de Brandweerkazerne en installeren in het hotel. Even chillen en om de eetlust op te wekken een wandelingetje naar "het kleine strandje". Het is best fris en er staat wat wind. Het etentje bij de buren maakt veel goed. Geheel tegen onze natuur in tv gekeken (Even tot hier) en de rummykub competitie overgeslagen.

Hellevoetsluis 2 | Na de marathon in Rotterdam gaan we vandaag onze eigen marathon lopen, langs de huizen in Hellevoetsluis. Op weg naar de Cruijsenhoekstraat, waar Carla als baby een jaar heeft gewoond, lopen we een route die ik als kind liep op weg ("om een booschop") naar mijn oom Kommer en tante Maartje aan de Moriaanseweg Oost, het nummer weet ik niet meer. Het liep over de Molenweg, vanaf de Jan Blankenstraat, door weilanden en akkers. Het is nu helemaal volgebouwd en onherkenbaar. De Cruijzenhoekstraat, wordt opgeschrikt door onze aanwezigheid (nieuwsgierige blikken). 

We eten een boterhammetje en gaan door naar de Cornelis van Kleiburgstraat waar Carla is geboren. Daar is ook de school waar haar zus en mijn broer op hebben gezeten (zelfde jaar). We wilden wat gaan drinken in de Smaeck van Hellevoet, waar Carla een (FB) vriendin van 60 jaar geleden tegenkomt. We besluiten er niet te lunchen want het menu spreekt ons niet aan. We lopen nog een rondje om de kerk, die binnenkort wordt getransformeerd tot woningen. Door naar de Sternstraat waar ook een tijdje werd gewoond.

Hierna steken we door naar het Weergors aan het Haringvliet, een plek, ingeklemd tussen camping en vakantiepark, waar we eigenlijk nog nooit geweest zijn. Het is een soort mini natuurgebied, ontstaan na de aanleg van de Haringvlietdam. Weer even uitpuffen bij het kleine strandje, waar een ganzenfamilie in de harde wind en dito golfslag probeert naar de haven te zwemmen. Late lunch bij de Waag met steak en een Ouwe Toeter Sterke Blonde voor mij.

Quackjeswater | We zijn al 60 jaar niet bij het Quackjeswater geweest dus nu is de ideale gelegenheid, als afscheid van deze trip down memory lane. Het is mooi weer en we slaan even broodjes en rosbief in bij de AH. Het is maar 8 minuten rijden en parkeren is ook een makkie. Het pad leidt rond het water (rode paaltjes), het kan niet missen. Bij het uitkijkpunt kun je uitgebreid de watervogels observeren, aalscholvers (of schollevaren in goed Nederlands), lepelaars, ganzen, zwanen etc. etc. Zeer rustgevend allemaal en echt een aanrader. De terugweg aanvaardden we via Goeree-Overflakkee en een kleine tussenstop bij Ikea in Barendrecht.

van Weergors naar Glaciswijk

Naarmate ik ouder word krijg ik steeds meer belangstelling voor het verleden, meer bepaald mijn eerste jaren in Hellevoetsluis, waar ik tot mijn 9e jaar heb gewoond. Ik ben in 1958 geboren in de President* Paterstraat, gelegen in de Glaciswijk, zie de kaart hiernaast uit hetzelfde jaar. Ons huis op nummer 3 is gebouwd in 1951 en we zijn daar gaan wonen in 1955.

Dit was in feite de eerste (na-oorlogse) nieuwbouwwijk van Hellevoetsluis. Ik las hierover in de onlangs uitgekomen 2e druk van de Historische Atlas van Voorne-Putten, geschreven en samengesteld door Bob Benschop. Deze atlas bevat een aantal oude kaarten(!) die de geschiedenis van onder andere dit gebiedje illustreren. De President Paterstraat, v/h Glacisweg, aangelegd op de Koedijk die in vroeger tijden doorliep tot aan de vestinggracht, zoals op onderstaande kaart uit 1697 blijkt. De ligging van de Glaciswijk komt hier overeen met "Het Kleyne Weer Gors" en "Den Mols Hoek". Deze en andere kaarten zijn te vinden op de site van Streekarchief Voorne-Putten.

Ruim 100 jaar later werd het Kanaal door Voorne gegraven, vanaf het Haringvliet naar de Maas in het noorden, waarbij de Koedijk werd doorsneden. Op een plattegrond van de Gemeente Hellevoetsluis uit het jaar 1957 is duidelijk te zien dat de President Paterstraat in het verlengde ligt van de Koedijk.

Een aantal foto's van voornoemde site en die van Stadsmuseum Hellevoetsluis:

Enfin, de fascinatie voor Hellevoetsluis is wel duidelijk, getuige de vele posts die ik hier al over schreef, en nog zeker niet ten einde...

* President is de Franse equivalent van Burgemeester.

Geschiedsvervalsing

Toledo's pad
in vroeger tijden.

Toledo's pad is, dat weten we nu wel, vernoemd een duinovergang in Burgh-Haamstede. Van mijn verre neef Piet, die de stamboom van onze familie regelmatig water geeft, vernam ik dat het pad zijn naam ontleent aan Heereman van Toledo. Dat nu blijkt niet waar te zijn. Deze week ontving ik een e-mail van een zekere Egbert van Toledo, die met een heel ander (door mij ietwat geredigeerd) verhaal kwam:

Toledo's Hoeve
©Egbert van Toledo

Het pad is een strandjutterpad dat door ene Adrianus van Toledo, geboren in 1763 te Hellevoetsluis en zoon van Cornelis van Toledo en Jacomijntje Groenendijk, veelvuldig gebruikt werd om aangespoelde waar van het strand te halen zonder dat aan te geven bij de strand-vonder. Hiervoor werd hij herhaaldelijk op de vingers getikt. Hoe Adrianus ertoe kwam vanuit Hellevoetsluis naar Westenschouwen te gaan is niet geheel duidelijk. Wel weten we dat hij in Hellevoetsluis een proces wegens defloratie (ontmaagding) aan zijn broek kreeg en dat hij kennelijk de uitspraak niet afgewacht heeft. Hij woonde dus in het kleine dorp Westenschouwen waar hij al snel een van de schepenen werd. Eens werd hij uit dit ambt ontheven maar kwam later als zodanig weer in de annalen voor. Hij overleed in 1838 maar zijn naam bleef voortleven in "Toledo’s pad" en in de daar vlak bij liggende en nog steeds bestaande "Toledo’s Hoeve".

 

Een andere bron verwoordt het zo: 

 

De westkust van Schouwen heeft in het verleden veel met het water, storm en wind omhanden gehad. Vandaar ook dat strand en duinen zich meerdere malen hebben verplaatst, verminderd en vermeerderd. Duinvorming in Zeeland gebeurd meestal door verstuiving vanuit een beschadigde zeereep. Met het strand verschoven zich ook de duinpartijen. Zo vlak en glad als de kop van Schouwen in vroeger tijden was, zo gebocheld is hij nu. De verschijning van de eerste duinen schat men tussen ca. 900 en 1250 en in een tweede fase tussen 1300 en 1600 en tussen 1750 en 1850. De periode tussen 1600 en 1750 noemt men de ‘rustperiode’ die in verband wordt gebracht met de Kleine IJstijd. De oudste duinen liggen dus het meest landinwaarts.

Doordat de oudste duinenrijen verderop landinwaarts lagen en zich na 1750 nieuwe duinen vormden had het water nog steeds veel vrij spel op de toenemende stranden. Zo kwam het dus voor dat zich tussen de nieuw te vormen duinen zich een water-, wind- of zeegat vormde zodat het water met vloed vrij kon instromen en daardoor duinpolders vormden tussen de oude en nieuwe duinen. Zo gebeurde het dus dat voordat men begon met rijshout en helmgras te planten er diverse ‘stuifgaten’ waren gevormd. In de 20ste eeuw waren voor bedoelde gaten in de zeereep op de Kop van Schouwen de toponiemen Suikergat, Gat van 't Schip, Krabbengat, Gat van Westen, Toledo's Gat, Watergat en Wagengat nog bekend. In de Westduinen is er een totaal van wel 22 stuifgaten geweest.

De duinverstuivingen van 1700, genaamd de 2de duinverstuivingen, brachten zo’n grote verplaatsing van duinzand te weeg dat men in aller haast begon met het rijshout en helmgras te plaatsen om het zand meer beschutting te geven in de hoop dat het verstuiven zou stoppen. Desondanks waren er duinen die tussen 40 en 80 meter landinwaarts waren verwaaid. Op sommige plaatsen waren de nieuwe duinen zelfs tot over de oudste duinen heen verplaatst. Grofweg gezegd is de ligging van de buitenduinen: De hele boswachterij, Meeuwenduinen en Zeepeduinen. Wat verderop noordelijker nog de verklikkerduinen. Alles wat hier buiten valt zijn de oude duinen.

 

De dichts bijzijnde gaten voor Westenschouwen noem ik Gat van ’t Schip en Toledo’s Gat. Dit waren ook  2 stuifgaten waar het hoge water redelijk vrij spel had. Hier kwam het water niet zo ver als bijvoorbeeld bij de Zeepeduinen waar het soms helemaal vol liep. Met name het Gat van ’t Schip was een stuifgat dat ongeveer 300 meter landinwaarts liep daar waar nu de 1ste waterput (duinven) ligt. Het Toledo’s Gat was echter maar goed 100 meter landinwaarts. Het spreekt voor zich dat na hoogtij en vooral na storm of springtij er in deze gaten veel bleef liggen wat de zee achterliet en daar werd vooral door één persoon gretig gebruik van gemaakt. Aansluitend aan Toledo’s Gat lag het Toledo’s Pad. Het voorheen Duinweg(je) geheten pad, liep van het strand tot aan wat nu ongeveer kruispunt Kraaijensteinweg-Kommertjesweegje is.

Het pad was een strandjutterpad dat door ene Adrianus van Toledo, geboren in 1756 te Nieuw-Helvoet en zoon van Cornelis van Toledo en Jacomijntje Groenendijk, veelvuldig gebruikt werd om aangespoelde waar van het strand te halen zonder dat aan te geven bij de strand-vonder. Hiervoor werd hij herhaaldelijk op de vingers getikt.

Hoe Adrianus ertoe kwam vanuit Helvoet naar Westenschouwen te gaan is niet geheel duidelijk. Wel weten we dat hij in Helvoet een proces wegens defloratie (ontmaagding) aan zijn broek kreeg en dat hij kennelijk de uitspraak niet afgewacht heeft. Hij trouwde in 1793 met Cornelia Krepel uit Burgh. Misschien was zij een goede partij, waardoor hij eigenaar werd van de boerderij, die later ‘Toledo’s Hoeve’ ging heten. Hij woonde dus in het kleine dorp Westenschouwen waar hij al snel een van de schepenen werd. In 1803 werd hij veroordeeld voor strandjutten; Adrianus’ verweer dat hij de (verstopte) spullen had gekocht van marskramers en langstrekkende soldaten vond geen gehoor. Ondanks dat alles werd hij in 1810 opnieuw tot schepen benoemd.

Zijn huwelijk was hoogstwaarschijnlijk kinderloos, want zijn bezittingen werden na zijn overlijden op 9-2-1838 geërfd door Thomas Hobson, logementhouder te Hellevoetsluis, en Marinus Bock, chirurgijn en Visiteur der Quarantaine uit diezelfde plaats. Vlak voor zijn dood wijzigde Adrianus zijn testament om zijn dienstbode ƒl.1300.--. na te laten. Na zijn overlijden in 1838 bleef zijn naam voortleven in "Toledo’s pad" en in de daar vlak bij liggende en nog steeds bestaande "Toledo’s Hoeve".

Toledo's Pad (Duinwegje) omstreeks 1910. ter hoogte Westenschouwenseweg.

Na de aanplanting van rijshout en helmgras groeide het duin langzaam dicht en werd een ware hoogte. Toledo’s Gat verdween en Toledo’s Pad werd gedecimeerd in een kort stukje pad vanaf de Kraaijensteinweg tot in eerste instantie nog op het strand. Hier was inmiddels al wel een hoge trap voor aangelegd want het bleef toch een belangrijke overgang. De draai in de Kraaijensteinweg richting de rotonde was er immers nog niet dus het was de eerste overgang wilde je niet door het dorp gaan. Deze bocht is pas halverwege de jaren ’30 aangelegd. Daarna kwam WOII en werd er boven aan die overgang een geschutsbunker geplaatst. De trap bleef, ook na de oorlog. In 1964 werd het pad benieuwd. Er werd druk gewerkt aan het verbreden en verharden van het Toledo’s Pad. Het pad moest 2 meter breed worden en het zou verhard gaan worden met het puin dat vrijkwam door het slopen van de bunkers waarna men tot asfalteren over zou gaan. In tussenliggende periode was er ook veel duinafslag geweest door diverse voor- en najaarsstormen waarbij vaak de trap aan de zeekant werd weggeslagen of geheel verzakte. Bij het noemen van deze stormen mag ik ook de ziedende storm van 1 februari 1953 niet vergeten waarbij het Finse stoomschip Bore VI vastliep op het strand bij de overgang van Toledo’s Pad. Het 1382 ton metende vrachtschip werd gewoonweg tegen de duinen ‘gekwakt’. Het schip was onderweg van Rouen naar Amsterdam en kwam in de problemen waarna het voor anker ging. Toen de kettingen braken was  het schip niet meer te behouden. Gelukkig werd de 22 koppige bemanning gered. Pas 19 december dat jaar kon het schip worden vlot getrokken waarna het in 1956 in Hendrik-Ido-Ambacht alsnog onder de sloophamer kwam.

En Toledo’s Pad? Dat is er nog steeds al is het geen duinovergang meer. Vanaf de verharding van het pad in de ’60er jaren bleef het aan de zeekant maar behelpen. Steeds weer sloegen de golven stukken duin weg waardoor de trap verdween. Ook kwam bij het wegslaan van duin steeds vaker grote stukken bunkerplaten en funderingen mee naar beneden gestort. Het werd uiteindelijk een gevaarlijke overgang. Ook werden er vanaf de jaren ’54-’55 een aantal nieuwe zomerwoningen terug opgebouwd en kwam men met de vraag aan de gemeente of het pad zou kunnen worden afgesloten als overgang. Uiteindelijk heeft men in 1974 de overgang gesloten en is het “eigenweg” geworden. Het was gewoon ’n win-win situatie geworden met het gegeven dat de overgang bij de rotonde geheel werd vernieuwd met een bredere trap. Ook de parkeergelegenheden werden verbeterd. Zo was het goed. Alle partijen tevreden.

Wie vandaag de dag de durf heeft om toch het Toledo’s Pad in te gaan zal bij de laatste zomerwoning “De Duinpan” zich verder moeten verplaatsen door los zand, puin, duindorens enz. Ben je eenmaal (bijna) boven, kun je, als de wind gunstig heeft gestaan nog steeds de bunkerresten aanschouwen alsmede het laatste beschot van het bovenste stukje trap.

Toledo's Hoeve, begin vorige eeuw

Toledo's Hoeve, ca. 1940

Over deze Adrianus valt nog meer te lezen op Vergeten levens van Arine Nienhuis-Snaterse.

Heereman van Toledo helemaal rechts.

Mooi verhaal! Egbert deed in dezelfde mail ook nog uit de doeken dat wij een gemeenschappelijke betovergrootvader hebben, namelijk Jacob van Toledo, geboren in 1795. Heereman is Egberts grootvader die afstamt van deze Jacob. Wij zijn dus achterachterneven. Mijn vader was achter-neef van zijn grootvader Heereman. Onderstaand schema moet een en ander min of meer duidelijk maken.

The age of Aquarius

Na de verwoestende brand in november 2009 en onze inspectie luttele weken daarna, zijn we vandaag weer gaan kijken bij de restanten van het Mariniershospitaal in Hellevoetsluis. Vorige keer kon uw razende reporter melden dat het oude gebouw wellicht herbouwd zou worden, nu is deze hoop de bodem ingeslagen. Alles is gesloopt en weggehaald, voorwaar Het Gat Van Hellevoetsluis!

We hadden, zoals zo vaak, geparkeerd bij Aquarius en liepen langs het Haringvliet richting de haven. Carla sprak een ex-bewoonster die vertelde dat er wel weer gebouwd gaat worden op de onheilsplek. Je kon nu wel goed de achterkant van Admiraliteitshuis zien, waar de geschrokken bewoners een provisorisch terras hadden aangelegd.

We liepen langs Fa. van Gelder, de juwelier waar ik in 1977 onze verlovingsringen heb gekocht, van het laagste karaat dat ik kon betalen. We verloofden ons op 7-7-77. De winkel is nu verlaten. We maakten een rondje, via de wallen en langs het kanaal. We waren wat knorrig, dus scoorden we een patatje bij Aquarius. Op de menukaart stond kroketten met friet. Ik bestelde patat met kroketten (let op de terminologie resp. volgorde). Dit werd door de serveerster niet begrepen, zodat ik het maar aanwees op de kaart. Oh, ik dacht dat u een kindermenu bedoelde! Kinderbrein zul je bedoelen. De patat kwam, onregelmatig gevormde hompen aardappel in diverse stadia van gaar- en krokantheid. Zonder mayo! De desgevraagde mayo kostte achteraf 75 eurocenten extra. Aquarius is ver over de datum, getuige het interieur (type: goedkoop, lelijk en versleten) en olijfolie in handige sprayflacon (t.h.t. november 2008). We zijn via Goeree-Overflakkee teruggereden.

De lange termijn

Enkele weken geleden las ik een bericht over de bodemsanering van de oude gasfabriek in Hellevoetsluis, dat in 1930 gesloopt is. Tijdens de wederopbouw is die grond gedeeltelijk gebruikt voor de aanleg van de Glaciswijk (het stuk tussen de vesting en het kanaal door Voorne). Zo ook voor de President Paterstraat (v/h het meest westelijk deel van de Koedijk), waar ik ben geboren op nummer 3. In 1999 is die grond, die bij nader inzien giftig was, verwijderd en vervangen door schoon zand. Nu moet het terrein verder worden afgegraven tot wel 7 meter diep. Ik heb dit nooit geweten en was wel benieuwd naar die gasfabriek, die tussen het kanaal door Voorne en de Tramhaven stond.

De Tramhaven was het eindpunt van de tram uit Rotterdam. Die namen we bijvoorbeeld toen mijn vader aan een maagzweer was geopereerd in het oude Sint Franciscus Gasthuis te Rotterdam. Dat was hele wereldreis. Het was ook de springplank naar Goeree-Overflakkee, dat je alleen maar met de daar vertrekkende veerpont kon bereiken voordat de Haringvlietdam was aangelegd.

Ik zal een jaar of vijf geweest zijn en had nog geen fiets en kon ook nog niet fietsen. Een vriendje zou het mij wel even leren fietsen en we gingen naar het tramstation. Waarom dat nou een goeie plek was weet ik niet meer, maar bij de eerste poging reed ik zo het perron af en kwam midden in een plas olie tussen de rails terecht. Het was zondag en ik had mijn beste zondagse kleren aan. Mijn moeder had gewaarschuwd niet mijn kleren vuil te maken... Nadat ik met lood in de schoenen naar huis was gegaan kreeg ik de gevreesde aframmeling. Het was de eerste en meteen ook de laatste.

Anyway, afgelopen vrijdag deden we Hellevoetsluis weer eens aan. Het regende en er was niets te beleven in de Vesting, dus dacht ik eens een kijkje te gaan nemen bij de Tramhaven. Het is volledig van de kaart geveegd en rond het oude haventje staan allerlei jachtwerven. Het is duidelijk vergane glorie. Wat nog wel zichtbaar is zijn de meerpalen waar de oude veerpont aanlegde. Het terrein van de gasfabriek is overwoekerd en afgezet. We liepen via de Pres. Paterstraat terug. Nu maar hopen dat er geen schadelijke langetermijneffecten zijn voor de gezondheid...

Tramhaven | De arm is van mijn zus Nel, ik lijk hier wel een buikspreekpop.
Verder mijn moeder en broer Henk, mijn vader nam de foto, ik schat in 1959.

Dikkertje Dap...

Foto genomen door mijn neef Hans, 1966.

Puzzelstukje

Hendrik van Toledo (l), collega onbekend

Wat ik niet wist (en velen met mij waarschijnlijk), is dat Fort Haerlem te Hellevoetsluis in 1946 is ingericht als "Bewarings- en Verblijfskamp Voorne en Putten". Er zijn ook andere benamingen in omloop. Er waren meer van dergelijke kampen, alwaar na WOII verdachten van collaboratie of leden van de NSB werden opgesloten in afwachting van berechting. Ik kwam er achter toen ik nog eens in onze stamboom keek en bij mijn vader de terloopse opmerking "Plaats van tewerkstelling: Hellevoetsluis, Bewaringskamp 'Fort Haerlem'." las. De schrik sloeg mij om het hart, hij zal toch niet fout geweest zijn in de oorlog? Ik wist hier helemaal niets van. Wel heb ik twee foto's waar mijn vader op staat in militair uniform.

Ik besloot het uit te zoeken en kwam terecht op de website van het Nationaal Archief, waar bleek dat mijn vader daar voorkomt als tewerkgestelde. Er is een namenlijst waar hij op voorkomt en, als je meer wilt weten, je scans van de archiefstukken kunt bestellen. Zo gezegd, zo gedaan en enkele dagen later kon ik de scans downloaden, waarna ik ze heb geprint.

De opluchting was groot toen uit de stukken bleek dat hij, bij wijze van vervulling van zijn militaire dienstplicht, bij het onderdeel Gezagstroepen (speciaal opgericht voor bewakingstaken) aangesteld was als bewaker in het buitengebied van Fort Haerlem, en wel van 8 augustus 1946 tot 1 maart 1947.

Fort Haerlem, jaar onbekend

Opa Jacob met o.a. mijn vader in het matrozenpakje, 1920?

Eigenlijk weet ik bitter weinig van het leven van mijn vader en moeder, dus deze informatie is mij zeer welkom. Wat ik wel weet is dat mijn vader is geboren op 18 juni 1916 te Rockanje, aan (vermoed ik) de Strypsedijk (of de Kippendik in lokaal jargon). Zijn vader Jacob (slaapt gij nog) was tuinder en keurmeester op de veiling in Brielle. Daar ging hij en zijn gezin in 1930 wonen aan de Voorstraat 73. In dat pand was ook zijn nering "Toledo's Gelukskantoor" gevestigd. Mijn vader trouwde in 1938 met Neeltje Herlaar en ging uiteindelijk wonen in Nieuwenhoorn, Achterweg A45, sinds 1960 de Smithilseweg. 

 

Achterweg Nieuwenhoorn

De scans bestaan uit de volgende documenten:

• inlichtingenformulier, handgeschreven door hemzelf, 20 augustus 1946 [hieronder afgebeeld]
• laatste werkgever: Jac. Snoeij, Toeloopweg 6 te Rockanje, als landarbeider, 1945-1946
• voorlaatste werkgever: Heidemij e.a. te Brielle, als straatmaker, zijn officiële beroep, 1933-1944
• eerste werkgever: C.G. Kleijkamp, Kloosterweg 31 te Tinte (nu Brielle), als tuindersknecht, 1930-1933
• getypte versie hiervan door ambtenaar, niet gedateerd
• verklaring van goed gedrag tijdens de Tweede Wereldoorlog, 20/8/'46 [hieronder afgebeeld]
• resultaten antecedentenonderzoek, 8 september 1946 [hieronder afgebeeld]
• supplementinlegblad werkgevers
• supplementinlegblad Politieke Recherche
• loon en inhoudingen 1946, 31/12/'46
• loon en inhoudingen 1947, 1/3/'47
• loon, rentezegels, kindertoeslag, loonbelasting, ziekenfonds overzicht 1946-'47
• spaarkaart, 1946-'47
• loonbelastingkaart 1947, niet gedateerd
• loonstaat 1946, niet gedateerd
• loonstaat 1947, niet gedateerd
• brief inzake extra salaris maart 1947, 8/7/'47 

Moeder Neeltje, vader Hendrik, broer Kok, zussen Nel en Tine

Plattegrond na 1875 aangezien de "Witte School" er al op staat.

Heden, verleden en toekomst

Vandaag scheen er een lekker najaarszonnetje en dat nodigde ons uit om weer eens naar Hellevoetsluis af te reizen. We reden er naar toe via de Rijksstraatweg tussen Brielle en Hellevoetsluis, waarbij we kennis maakten met de nieuwe rotondes in Brielle. Een hele verbetering! We parkeerden achter het gemeentehuis. Op de Opzoomerlaan viel op dat daar hele huizenblokken zijn gesloopt en dat er nieuwe appartementen worden gebouwd. De vooruitgang zullen we maar denken. Hier stonden woningen van de mariniers die hier woonden als ze niet op zee waren, tot de Marine naar Den Helder verhuisde. Ik weet nog dat er een drogist (Maarten volgens mij, zijn achternaam ben ik vergeten) gevestigd was, waar ik wel eens een boodschapje moest doen. Agré-Gola's tegen een zere keel...

We liepen over de van haar hoge bomen ontdane Wallen naar het Droogdok van Jan Blanken. We dronken een bakkie op het terras. In 2006 waren wij, als donateurs, getuige van het (symbolisch) slaan van het eerste paaltje van de werkloods. De bouw liet vervolgens nog vier jaar op zich wachten, maar nu is het af.

We liepen langs het water naar het Brandweermuseum om te kijken of ze nog modelbrandweerautootjes in het winkeltje hadden. Ik heb daar destijds een Peugeot 806 Incendie et secours gekocht. Ze hadden geen model-brandweerautootjes meer. Enigszins teleurgesteld vervolgden wij onze weg richting vuurtoren. Aan de overkant zagen we dat er eindelijk gebouwd wordt op de plek van het voormalige Marinehospitaal. Er wordt, geheel in de stijl van het afgebrande hospitaal en belendend perceel, een nieuw appartementen-complex gebouwd. Misschien iets voor ons als we gepensioneerd zijn?